2022-06-24 06:22:00 | Son Güncelleme : 2022-06-24 06:28:50

Fırsatçıların ‘ekmek 10 lira olacak’ hayalleri suya düştü! TMO unu ucuza verecek

Buğday krizini fırsat bilerek üreticiden buğdayı yüksek fiyata satın alarak depolayan stokçuların ‘ekmek’ oyunu ellerinde patladı. Ukrayna’dan binlerce ton tahıllın yola çıkmasının yanı sıra hasadın başlaması ve rekoltenin iyi olması TMO’nun fırıncılara düşük fiyatla un satışına devam etmesini sağlayacak.

Fırsatçıların ‘ekmek 10 lira olacak’ hayalleri suya düştü! TMO unu ucuza verecek
fotoğrafı büyüt
Fotoğrafı Paylaş

Rusya ile Ukrayna arasındaki yaşanan savaş gıda krizine yol açarken ‘buğday krizi’ Türkiye’nin çözüme yönelik başlattığı Ukrayna ve Rusya arasında kurulan 'kırmızı hat' diplomasisi olumlu sonuçlar vermeye başladı. Buğday yüklü 'Azov Concord' isimli Türk gemisi, Rus ordusu kontrolündeki Ukrayna'nın Mariupol Limanı'ndan ayrılarak Türkiye'ye doğru yola çıktı. Yakında buğday ithalatında önündeki engellerin tamamen kaldırılması beklenirken, stoklar vatandaşın ekmeğiyle oynayan tüccarların elinde patladı.

FİYATLAR DÜŞÜŞE GEÇTİ

İstanbul Hububat Bakliyat ve Yağlı Tohumlar İhracatçıları Birliği (İHBİR) Başkanı Kazım Taycı ayçiçeği yağında yaşanan durumun benzerinin buğdayda da yaşandığını belirterek "Stokçular artık daha ürün gelmeyecek, fiyatlar daha da artacak diye ayçiçeği yağı stoklamıştı. Hatta o zamanlar marketlere hücum olmuş, raflar boşalmıştı. Bu süreçte hiç arz sıkıntısı yaşanmadı. Benzer durum buğdayda da yaşandı. Ukrayna'dan buğday gelmeyecek, ürün tedarik edilemeyecek, fiyatlar daha da artacak diye stok yapıldı. Artık buğday fiyatlarının tavan yaptığını, bir daha artmayacağını düşünüyoruz. Şu an hasat başladı. Gayet güzel gidiyor. Rekolte üst düzeyde. Uluslararası piyasalarda buğdayın fiyatı da 1.300 dolarlarda 1.000 doların altına geriledi. Dünyada savaş gibi ekstrem bir durum olmazsa buğdayın bir daha bu fiyatları göreceğini düşünmüyorum. Hatta biraz daha gevşeme olabilir" dedi.

“MAKARNA İHRACATI TÜRKİYE YAPILIYOR”

İthal buğdayın ise katma değerli ürün hâline getirilerek ihraç edildiğine dikkat çeken Taycı şöyle devam etti: Dünyadaki makarna ihracatının yüzde 6'sını Türkiye yapıyor. Un ihracatında dünyada 5. sıradayız. Bunun için ithal buğdaya ihtiyaç var. Aynı zamanda bu ürünler bize katma değer kazandıran ürünler. Bunları satabilmek için ithalata ihtiyacımız var.

EKMEĞE ZAMMIN SEBEBİ UN DEĞİL

Son dönemde ekmekteki fiyat artışlarına da değinen Taycı "Bu yıl 20 milyon ton rekolte bekleniyor. Bizim ihtiyacımız da 21-22 milyon ton. Yerli üretim buğday zaten iç piyasanın un ihtiyacı için kullanılıyor. Ekmek fiyatlarındaki artışın sebebi un değil. Zaten TMO fırınlara uygun fiyatlı un tedarik ediyor. Ancak elektrik, doğalgaz ve akaryakıt maliyetlerindeki artış, iş yeri kiralarında yaşanan artışlar, işçi giderleri artıyor. Temmuz ayında asgari ücrete de zam bekleniyor. Yüzde 40 gibi bir orandan bahsediliyor. Bütün bunlar fiyat artışlarını tetikliyor" diye konuştu.

REKOLTE ARZ GÜVENLİĞİNİ YAKALAYACAK

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, ekmek fiyatlarındaki artışı frenlemek için başlatılan fırınlara ucun un verilmesi uygulamasının Mayıs 2023’e kadar devam edeceğini söyledi. Güldal, TBMM KİT Komisyonunda milletvekillerinin sorularını cevaplarken, buğdayda 19,5 milyon ton rekolte beklendiğini kaydetti. Türkiye’de üretim, verimlilik ve kalitenin gayet iyi olduğunu belirten Güldal, kuraklıktan etkilenen sahalara rağmen 2022’de Türkiye’nin arz güvenliğini büyük ölçüde sağlayacak rekoltenin yakalanacağını kaydetti.

Güldal “Tüm hedefimiz iç piyasada stok oluşturmak, bunun için fiyatlandırma yapmak, 2022 yılında mümkün olduğu kadar en yüksek rekolteyi ve en yüksek stoku yurt içindeki üreticilerden temin etmek istiyoruz” dedi.

EKİM AYINDA PRİMLER ÖDENECEK

2022 hububat alım fiyatlarının Türkiye’deki üretim maliyetleri ve girdi fiyatlarının yüksekliği dikkate alınarak belirlendiğini ifade eden Güldal şunları kaydetti: Tüm yoğunluğumuzu, özellikle piyasa regülasyonu için kullanacağımız stokları iç piyasadan takviye etmeye veriyoruz. Ekmeklik ve makarnalık buğdayda 1.000 lira, arpada ise 500 lira hububat alım primi ödenmesini Hazine ve Maliye Bakanlığı uygun gördü. Bu bütçeye konuldu. Ekim ayında bu primlerin ödenmesi planlandı. Güldal, 2021 yılında tüm Türkiye’deki un sanayicilerine, piyasa fiyatlarının yüzde 30-40 daha altında fiyatlarla ekmeklik buğday satışı yaptıklarını, bu kapsamda 4 milyon ton buğdayın ekmeklik una çevrilip fırıncılara ulaşmasını sağladıklarını söyledi. Ekmek fiyatlarındaki artışları bu uygulama ile frenlemeye çalıştıklarını belirten Güldal “Bu uygulamanın yeni hasat döneminde bitmesi planlanmıştı. Ama enflasyonun etkisini bertaraf etmek için, ekmek fiyatlarına yansımasını azaltmak için uygulamanın devam etmesi istendi. Bu kapsamda, 411 un işletmesiyle taahhütleri alarak, un regülasyonu programını devam ettiriyoruz. Gelecek sene mayıs ayına kadar planlandı” ifadelerini kullandı.