2021-08-07 15:00:44

Manavgat yangını neden uzun sürdü? Yangın ekolojisi uzmanı açıkladı

Yangın ekolojisi uzmanı Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, Manavgat yangınının şiddetli uzun olmasının nedeninin ormandaki ‘inca yanıcılar’ olduğunu söyledi.

Manavgat yangını neden uzun sürdü? Yangın ekolojisi uzmanı açıkladı
fotoğrafı büyüt
Fotoğrafı Paylaş

Antalya’nın Manavgat ilçesinde çıkan orman yangını 10 gün sonra söndürüldü. Bölgede soğutma çalışmaları devam ederken yangının birden fazla noktada çıkmasının kesin nedeni ise araştırılıyor. Türkiye Ormancılar Derneği Batı Akdeniz Şubesi Başkanı ve yangın ekolojisi uzmanı Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, yangının neden bu kadar şiddetli ve uzun sürdüğüne ilişkin bilgiler verdi.

Manavgat yangının uzun ve şiddetli olmasındaki nedenin, orman içerisindeki ‘ince yanıcılar’ olduğunu belirten Neyişçi, “En ufak bir şey de yanarlar. Bunlardan çıkan enerji biraz daha kalın dalları, ondan da daha kalın dalları derken o enerji giderek daha büyür ve canlı ağaçlar bile yanmaya başlar. Ama bu ince yanıcılar yoksa orman içerisinde mazot dökseniz yakma şansınız olmaz” ifadelerini kullandı.

“NASIL YÖNETECEĞİMİZİN YOLLARINI BULMAMIZ GEREKİR”

Tuncay Neyişçi, yangınlar kontrol altına alındıktan sonra rapor hazırlayacaklarını belirtti. 2008 yılında Türkiye’nin en büyük yangınının Manavgat’ta çıktığını hatırlatan Neyişçi, yaz aylarında her zaman yangınların çıktığını söyledi.

Neyişçi, yangınlar üzerinde iklim değişikliğinin etkisinin olmadığını dile getirdi. İklim değişikliğinin hava sıcaklığını 1-2 derece artırdığını aktaran Neyişçi, “Biz orman mühendisleri olarak bunu bir veri kabul ederek ormanlarımızı bu sıcaklık derecesinde nasıl yöneteceğimizin yollarını bulmamız gerekir” dedi.

 “NEDENİ ‘İNCE YANICILAR”

Neyişçi, Manavgat’taki orman yangınlarının şiddetli ve uzun sürmesinin arkasındaki temel sebebi de açıkladı. Yangınların ana sebebinin ‘ince yanıcılar’ olduğunu söyleyen Neyişçi, “Bunlar en ufak bir şey de yanarlar, bundan çıkan enerji biraz daha kalın dalları, ondan da daha kalın dalları derken o enerji giderek daha büyür, daha büyük enerji çıkaran yangınlar çıkarmaya başlar ve canlı ağaçlar bile yanmaya başlar. Ama bu ince yanıcılar yoksa orman içerisinde mazot dökseniz yakma şansınız olmaz” diye konuştu.

3 ŞEKİLDE ORMAN DIŞINA ÇIKABİLİR

Neyişçi, ince yanıcıların yangın mevsimi dışında ormandan çıkartılması gerektiğini belirtti. İnce yanıcıları ormanın dışına çıkarmanın ise öğütmek, yakmak ve ya süpürmek şeklinde 3 yolunun olduğunu söyleyen Neyişçi, “Tutuşmayı engellediğimiz andan itibaren, yüzde 90’sı insan ve küresel iklim değişikliği dediğimiz nedenlerle bir kıvılcımın yangına dönme şansı azalır. Ormanlarımızın içerisinde kalın ve kuru yanıcılar da çok. Manavgat’ta bu yangınların bu kadar şiddetli ve uzun cepheler halinde uzun zamandan bu yana devam etmesinin temel nedeni bu. Hem tutuşturucu bakımından, hem de yanarak çok enerji açığa çıkaran malzeme bakımından ormanlarımızın çok zengin olmasıdır. Onun için de kontrol altına almak zor oluyor. Tabi buna iklim koşulları da destekleyici etki yapıyor” ifadelerine yer verdi.

“MERMİ GİBİ FIRLIYOR”

Açık kozalakların kolay yanıcı olduğunu açılmamış olanların ise şiddetli yangınlarda mermi gibi ses çıkararak gittiğini belirten Neyişçi, açık kozalakların yangını taşıyan olduğunu söyledi.

Neyişçi, helikopterlerin yangın söndürme çalışmaları sırasında açık kozalakları ve kabukları etrafa sıçratma ihtimali olduğuna da dikkat çekti. Kozalakların ve kabukların rüzgarın etkisiyle 1 km uzaklığa gittiğini düştükleri yerde ince yanıcılar aracılığıyla yeni yangınlara sebep olduğunu belirten Neyişçi, “Helikopterler eğer ağaçlara ya da yere yakın geliyorlarsa, pervanenin etkisiyle daha kolaylıkla ve daha çok sayıda kıvılcımın gökyüzüne çıkması ve daha ileriki noktalarda yangın çıkma şansı olur. Yangını çıkaran kozalak değildir ama ağacın kabuğu ya da eski kozalağın köz taşıyan parçalarıdır” şeklinde konuştu.

“KORUMA ŞERİTLERİNİN AÇILMIŞ OLMASI GEREKİR”

Neyişçi, yerleşim yerlerinin yangından etkilenmemesi için alınacak önlemler konusuna da değindi.

Ormanda çıkan yangınların ormanlık alana yapılmış binaları etkilememesi için yapıların belirli standartlara sahip olması gerektiğini belirten Neyişçi, “Kullanacağınız malzemeler, mimari tipiniz, bacanız, yağmur oluklarınız, pencereniz, kapınız hangi malzemelerden olacak, bunların hepsinin standartları var. Orman Genel Müdürlüğü tarafından bunun tedbirleri alınması lazım. Orman içerisindeki bütün tesislerinin etraflarında orman yangınlarının bu köylere zarar vermesini engelleyecek genişlikte, yanıcı maddelerden arındırılmış koruma şeritlerinin açılmış olması gerekir” ifadelerini kullandı.

YANGINLAR KURAKLIĞA NEDEN OLACAK

Kuraklığın artmasının orman yangınlarının çoğalmasına neden olduğunu ve yaklaşık 60 bin hektarlık alanın yandığını belirten Neyişçi, orman örtüsünün tamamen ortadan kalktığı için yağmurlarda toprağın suyu emme şansının ve süresinin azalacağını söyledi. Bundan dolayı taban suyuna daha az su depolamak zorunda kalacaklarını vurgulayan Neyişçi, “Suyun büyük bir bölümü derelerden akıp kaybolup gidecek. Yani su kaynaklarımızı desteklemeyecek. Daha sonraki yıllarda daha fazla kuraklıklara neden olması söz konusu olabilir. Bir başka önemli özellikte, eğer bu ormanlar yanmamış olsalardı; iklimi daha yumuşak hale getirme özelliği vardı ormanların, bu da o potansiyel kuraklıkların daha hafif atlatılmasına az veya çok katkısı olabilirdi. Şimdi o katkı da ortadan kalktı” dedi.

İNCE YANICILAR NEDİR?

2 milimetre ve daha altı çaptaki ince dal, yaprak ve çayır gibi maddeler ince yanıcılardır. Çok hızlı nem alma ve verme özelliğine sahip olan bu maddeler çok kısa sürede kuruyarak tutuşmaya elverişli hale gelmektedirler. Yangın, ince yanıcı maddelerde, kalın yanıcı maddelere oranla daha hızlı yayılır.

Etiketler